Hoe groot is de kans dat degradatie FC Twente stand houdt voor een rechter?

20 mei 2016

EPA
Het gaat bij de rechter niet alleen om de reglementen

Het besluit van de licentiecommissie van de KNVB om FC Twente terug te plaatsen naar de Eerste Divisie heeft heel wat juridische haken en ogen. Dat het niet in overeenstemming is met de eigen reglementen van de KNVB is zonneklaar. Hoe groot is de kans dat dat stand houdt voor een rechter?

Het zijn bepaald geen lichtgewichten in de licentiecommissie die de uitspraak over FC Twente hebben gedaan. Drie zijn professor, een is rechter en vier zijn afgestudeerd jurist. Je zou denken dat er met zoveel knappe koppen bij elkaar een oordeel uitrolt waar juridisch geen speld tussen te krijgen is. Maar de commissie weet zelf heel goed dat haar beslissing op z'n zachtst gezegd voor discussie vatbaar is. Zoals ze zelf schrijven: "De licentiecommissie is zich ervan bewust dat zij met deze combinatie van een sanctie en een licentietoekenning de grenzen van het Licentiereglement heeft opgezocht."

Onvergelijkbaar
Hun probleem is dat het geval-FC Twente onvergelijkbaar is met alles wat er tot nu toe in de nationale voetbalwereld is vertoond. En dat de KNVB zich in haar zwartste dromen nooit heeft kunnen voorstellen dat dit ooit zou kunnen gebeuren. De reglementen zijn gewoon niet geschreven voor deze situaties.

De commissie heeft dus zelf een oplossing gezocht en is gekomen met iets, waarvan ze zelf ongetwijfeld denkt dat het stand kan houden bij de rechter. Hierbij een poging om hun gedachtengang te volgen.

Intrekken
Het intrekken van de licentie is conform de reglementen van de KNVB zelf, hoe pijnlijk dat voor de fans ook is. De licentiecommissie had in december al een voorwaardelijke intrekking opgelegd. Voorwaarde was dat FC Twente volledige openheid van zaken moest geven. De commissie erkent dat dat is gebeurd en daarmee is die dreigende intrekking van de baan.

Maar de commissie constateerde daarna weer een nieuwe, ernstige overtreding van de licentievoorwaarden. Volgens artikel 9 van het licentiereglement moet de club de KNVB altijd tijdig op de hoogte stellen van zaken die de te maken hebben met de licentie-eisen. En dat heeft FC Twente niet gedaan: er is ook na december te lang verzwegen hoe het zat met de transfers van Tadic, Engelaar en Corona. De sanctie daarop is duidelijk: intrekken van de licentie.

Daar komt bij dat het de zoveelste overtreding was. FC Twente kreeg de afgelopen maanden al drie keer puntenaftrek, twee keer een boete en uitsluiting van Europees voetbal opgelegd. Die straffen waren steeds voor nieuwe, andere overtredingen van de licentieregels. De club was dus eigenlijk een soort draaideurcrimineel. In dat licht bezien is het niet vreemd dat de licentiecommissie uiteindelijk naar de zwaarste straf greep die het reglement toestaat. Het is niet onwaarschijnlijk dat een rechter hierin mee gaat.

Teruggeven
Het teruggeven van de licentie is helemaal buiten de reglementen om. Volgens de geldende regels moet een club een aanvraag indienen, voor 1 mei, en allerlei documenten overleggen. Dat heeft FC Twente allemaal niet gedaan. De licentiecommissie zelf stelt dat FC Twente de afgelopen maanden duidelijk te kennen heeft gegeven in aanmerking te willen blijven komen voor een licentie. Ze acht dat aanvraag genoeg. Maar deze afwijking van de regels is natuurlijk aanvechtbaar. Alleen: is dat voor een rechter meteen reden om deze beslissing in de prullenbak te gooien?

Fortuna Sittard
Voor een vergelijking kunnen we kijken naar het vonnis in de zaak Fortuna Sittard. Die club stapte in 2009 naar de rechter nadat de KNVB de licentie had ingetrokken. En kreeg gelijk. Nou was dat wel een heel andere zaak dan FC Twente, maar een paar overwegingen in dat vonnis zijn ook nu van belang. Ten eerste stelde de rechter daar: "Het gaat in deze om het opleggen van de meest verstrekkende sanctie, namelijk het intrekken van de licentie. Bij het opleggen van een dergelijke verstrekkende sanctie dient de grootst mogelijke zorgvuldigheid in acht te worden genomen."

Vervolgens overweegt de rechter dat de KNVB zich in het geval van Fortuna Sittard niet aan de eigen reglementen heeft gehouden. Volgens de rechter mag dat best in bepaalde gevallen, als dat maar niet in strijd is met de "redelijkheid en billijkheid" die het Burgerlijk Wetboek altijd eist. Bij Fortuna leidde het afwijken van de regels tot een onredelijke sanctie.

Maar bij de toekenning van een nieuwe licentie aan FC Twente is nou juist van de regels afgeweken om onredelijkheid en onbillijkheid (lees: totale uitsluiting van profvoetbal) te voorkomen. Het is dus niet onaannemelijk dat deze beslissing stand houdt bij de rechter, ook al voldoet hij niet aan de regels.

Eerste Divisie
Ook de bepaling dat FC Twente een licentie krijgt voor de Eerste Divisie is niet volgens de regels. Er bestaat immers maar één betaald voetbal-licentie: in welke divisie je uitkomt is afhankelijk van resultaten. Maar ook hier maakt de redenering van de licentiecommissie kans, ook al is de beslissing niet volgens de regels. Natuurlijk kun je je afvragen hoe redelijk en billijk het is om de Eerste Divisie op te zadelen met een veel te sterke deelnemer - de clubs hebben zelf al laten weten dat ze daar helemaal niet blij mee zijn. Aan de andere kant is het vanuit KNVB-standpunt wellicht ook niet redelijk en billijk om FC Twente weer in de Eredivisie neer te zetten: dan is er immers geen sprake meer van een sanctie, die volgens de reglementen wel degelijk verdiend was.