Daphne Deckers, de vrouw van tennisicoon Richard Krajicek, heeft veel passies. Een daarvan is tekst en de Nederlandse taal. Niet alleen heeft ze een wekelijkse column voor tijdschrift Libelle, ze sprak in haar eigen podcast ook met taalkundige. Een les die ze van haar leerde, paste ze toe op haar privéleven nadat een vriendin een oud spreekwoord uit de kast toverde.
Een vriendin van topmodel Deckers (57) riep haar hulp in toen ze in een meningsverschil belandde met haar man. Zij had het spreekwoord gebezigd: 'Dat trekt Bruintje niet'. Een heel oud spreekwoord, dat verwijst naar trekpaarden waar vroeger mee werd gewerkt. Als een lading te zwaar was voor de trekpaarden, die veelal de naam Bruintje kregen, dan werd dat spreekwoord gebruikt. Echter roept het in de huidige tijd vragen op of het nog wel kan. Haar man vond het in ieder geval niet meer kunnen en dus werd Deckers gevraagd naar haar mening.
'Kijk, ik weet dat Bruintje ooit een trekpaard was, maar ik weet ook dat we vandaag de dag geen trekpaarden meer hebben. Wat we wél hebben, zijn discussies over woorden die pijn doen. Ik heb Bruintje nooit met iets anders dan het spreekwoord geassocieerd, maar ik ben geen persoon van kleur. Wat heeft dan voorrang? Moet je een antiek spreekwoord kunnen blijven gebruiken omdat het voor jou duidelijk is dat hier niets kwaads mee wordt bedoeld? Of moet je anno 2026 het woord bruintje vermijden, omdat sommige Nederlanders van kleur het onprettig vinden om te horen?', schetst Deckers de discussie in haar column voor Libelle.
Voor het antwoord op haar vraag verwijst Deckers naar een gesprek met een taalkundige. 'Een van haar punten is de ‘mensen eerst’-taal: niet gehandicapten, maar mensen met een handicap. Niet migranten, maar mensen met een migratieachtergrond. Het kan heel verhelderend zijn wanneer je de ontvanger van jouw taalgebruik centraal stelt, en niet jouw ongetwijfeld goede bedoelingen. Maar wat doen we dan met andere gezegdes, zoals ‘een bruin leven hebben’, wat een prettig en zorgeloos leven betekent? Ik heb al een donkerbruin vermoeden.'
)