&format=webp)
Het besluit van tweevoudig olympisch kampioene Tatjana Smith om voortaan voor Nederland uit te komen is hard aangekomen in Zuid-Afrika. De Zuid-Afrikaanse zwembond én de minister van Sport reageren op het vertrek van de 29-jarige zwemster, waarbij vooral de zwembond onder vuur ligt.
De 29-jarige Smith is met vier olympische medailles de succesvolste Zuid-Afrikaanse olympiër ooit. In Tokio won ze in 2021 goud op de 200 meter schoolslag, waarbij ze ook een wereldrecord zwom. Ze was de eerste vrouw die de afstand onder de 2.19 minuten aflegde. Tijdens de Olympische Spelen van Parijs in 2024 veroverde ze vervolgens ook goud op de 100 meter schoolslag. Direct na die Spelen stopte ze met wedstrijdzwemmen, maar in december keert ze namens Nederland terug op het internationale podium.
)
Die overstap naar Nederland heeft voor veel ongeloof en woede in Zuid-Afrika gezorgd. "Goed gedaan, SSA (Swimming South Africa, red.). Weer een zwemster van wereldklasse die Zuid-Afrika de rug toekeert om de carrière na te jagen die ze verdient", schrijft voormalig olympisch kampioen Roland Schoeman op X.
Smith richtte zich in een emotionele video tot haar Zuid-Afrikaanse fans. Daarin liet ze weten dat ze zich altijd zowel Nederlands als Zuid-Afrikaans heeft gevoeld en dat 'dromen kunnen veranderen'. Dat is volgens haar echter niet de enige reden voor haar vertrek. De tweevoudig olympisch kampioene voelde zich niet gesteund door de Zuid-Afrikaanse zwembond, onder meer op financieel vlak.
)
Ingehouden prijzengeld
"De financiële en praktische uitdagingen binnen het zwemmen waren medebepalend voor het feit dat mijn eerdere carrière nauwelijks vol te houden was", luidt haar statement. Daarnaast hield de zwembond uit Zuid-Afrika 32.000 euro in aan haar verdiende prijzengeld, omdat ze niet gesponsorde zwemkleding zou hebben gedragen bij het WK. Het duurde een jaar voordat de SSA uiteindelijk het geld toch overmaakte naar Smith.
Zuid-Afrikaanse zwemmers moesten naar verluidt bovendien bijna 3.000 euro zelf bijdragen aan de reiskosten voor het komende WK kortebaan in China. Schoeman vervolgt: "Wat een absolute schande. Hoeveel atleten moeten we nog kwijtraken voordat iemand deze bond en het bestuur eindelijk ter verantwoording roept?"
Reactie minister
De Zuid-Afrikaanse minister van Sport kwam woensdag zelf met een verklaring. Daarin legt het ministerie de verantwoordelijkheid bij de zwembond. "Waar het ministerie een bond financieel ondersteunt, moet de bond die uitgaven verantwoorden. Maar het ministerie bestuurt de bonden niet en we kunnen evenmin al hun kosten op ons nemen", luidt de verklaring.
Het vertrek van Smith maakte veel tongen los in Zuid-Afrika. "Haar vertrek naar Nederland toont aan hoe verrot de Zuid-Afrikaanse sport is", schreef sportjournalist Morgan Bolton in The National. Ook Bolton wijst net als Schoenmaker naar de zwembond. "Het vertrek van Smith is een keiharde aanklacht tegen de bond en het giftige klimaat dat zij zelf in stand houdt", schreef hij. Twee maanden geleden werd de voorzitter van de SSA 'voorlopig' geschorst op beschuldiging van fraude en machtsmisbruik.
Daar laat Morgan het niet bij, hij opent namelijk ook het vuur op de Zuid-Afrikaanse minister van Sport. Daarbij legt hij uit hoe Zuid-Afrika 1,7 miljoen euro uitgaf aan de pr-activiteiten rondom het WK voetbal en hoe er 4,2 miljoen euro werd neergeteld voor een golftoernooi in het land.
)
'Niet veilig'
Ook in de Zuid-Afrikaanse media wordt geschokt gereageerd op het vertrek van Smith. "Zuid-Afrikaanse zwembond verliest kroonjuweel", kopte NovaNews. "Smith heeft publiekelijk verklaard dat ze zich niet veilig voelt binnen haar eigen bond. Wanneer een overkoepelend orgaan prijzengeld als chantagemiddel inzet bij kledingvoorschriften, is er geen sprake meer van bestuur, dat is pure intimidatie", schreef het medium over het ingehouden prijzengeld.
Smith maakt haar debuut voor de Nederlandse ploeg tijdens de WK kortebaan, die van 1 tot en met 6 december in Peking worden gehouden.
)
)
)
)
)