Na zes jaar, verdeeld over twee periodes, is het over en uit voor Ronald Koeman bij het Nederlands elftal. De bondscoach heeft na een teleurstellend WK zijn eigen conclusies getrokken. Het was de enige juiste conclusie om te vertrekken, zowel op sportief als persoonlijk vlak. De tijd onder Koeman is niet succesvol gebleken. Waar Oranje dominant en avontuurlijk was in zijn eerste periode, was er niks van dat terug te zien op de afgelopen twee toernooien.
De periode van Koeman bij Oranje was een waarin hij hoge pieken en diepe dalen met elkaar afwisselde. Soms kon Koeman iets geniaals uit deze groep talentvolle spelers halen, maar dat werd dan afgewisseld met dramatische en onbegrijpelijke interlandperiodes. Dat gold niet voor zijn prestaties in zijn eerste periode, waarin Oranje onbevreesd ten strijde trok.
Koeman toonde daarin durf. Zoals het bekende briefje waarmee hij Virgil van Dijk de spits instuurde tegen Duitsland, waarna hij de winnende maakte. Zulke acties hebben we in zijn tweede periode niet meer gezien. Na Barcelona kwam er een berekende Koeman binnen bij Oranje. Hij plaatste zich voor het EK, maar de aanloop naar het toernooi verliep niet vlekkeloos.
Koeman-kliekje
Hij kreeg te maken met blessures bij onder meer Frenkie de Jong en Memphis Depay en kreeg kritiek wegens het oproepen van oud-gedienden in plaats van nieuwe, jonge talenten. Koeman was een loyale bondscoach, maar was te vaak té lang loyaal aan bepaalde spelers. Dat zorgde er in ieder geval wel voor dat de sterspelers van Oranje volledig met hem wegliepen. Misschien zat daar ook juist het probleem bij Oranje. Veel spelers waren altijd zeker van hun plek, ongeacht hoe ze presteerden.
Joey Veerman
Paste je niet in dat plaatje, dan kon Koeman rigoureus zijn, zoals heel Nederland heeft kunnen zien in de langlopende saga met Joey Veerman. De PSV'er ging mee naar het WK, viel tweemaal door de mand en heeft zich schijnbaar onmogelijk gedragen in het Oranjekamp. Hij werd erna in ieder geval nooit meer geselecteerd door Koeman. In de twee jaar die volgden werd het modder gooien over en weer in de media. Dat is een grote smet op de tweede periode van Koeman.
Na het EK schermde Koeman met het feit dat Oranje bij de beste ploegen uit Europa hoort omdat ze de halve finale van het EK hadden gehaald, maar de manier waarop was wonderbaarlijk. Na een schandalige wedstrijd tegen Oostenrijk in de groepsfase werd Nederland derde in de poule, maar mocht het tóch door en kreeg het de makkelijkste route naar de halve finale die mogelijk was.
Daar trof het topland Engeland en Oranje verloor. Nog altijd had Koeman nooit gewonnen van een land uit de top 25, een statistiek die hem de hele tweede periode bij het Nederlands elftal zou achtervolgen. Zestien duels op rij won Koeman niet van een land uit de top 25. Dat is echt een dramatische statistiek voor het Nederlands elftal. Dan ben je geen topland meer. Door het behalen van de doelstelling zou Koeman wel de bondscoach blijven van Oranje tot en met na het WK. Maar progressie in het spel van Oranje zou er niet komen.
Een uitspatting tegen Spanje gaf de burger moed. Oranje speelde twee geweldige wedstrijden tegen de Zuid-Europeanen, al werd er twee keer niet gewonnen. Ineens had Oranje het lef dat men zo graag ziet. Er werd gevoetbald volgens de Hollandse School. Het zorgde voor perspectief. De nieuwe lat, zo noemde Koeman het. Vervolgens werd die lat nooit meer aangeraakt. Gedurende de hele WK-kwalificatie was Oranje geen schim meer van wat ze tegen Spanje lieten zien.
Koeman won de potjes die gewonnen moesten worden, maar verslikte zich toch twee keer in een middelmatige tegenstander als Polen. Richting het WK ging Koeman zich ineens proberen aan te passen aan de tegenstanders. Een laffe houding voor een groot voetballand als Nederland. Oranje gaat al sinds jaar en dag uit van eigen kracht; van de eigen voetbalfilosofie.
Daar moet je als bondscoach niet aankomen en anders moet je ervan overtuigd zijn dat het lukt. Louis van Gaal voerde ook onorthodoxe wijzigingen door, maar haalde wel de halve finale. Die luxe had Koeman niet. Op dit WK heeft Koeman op het meest cruciale moment alles waar hij in drie jaar aan werkte overboord gegooid, voor een tactiek die hij twee dagen heeft getraind. En dat is hem en Oranje fataal geworden.
Focus op de belangrijke zaken
Met veel spelers die in de top van de wereld voetballen, had Koeman meer moeten halen uit dit Oranje. Hij heeft drie jaar lang grotendeels dezelfde kern van belangrijke spelers gehad. Daarmee had hij meer kunnen opbouwen. Nu is een deel van die kern opgespeeld en wordt het tijd om door te selecteren. Dat begreep Koeman ook. Hij weet al langere tijd dat er meer is in het leven dan het bondscoachschap en de aanstaande tijd met zijn gezin is hem van harte gegund.
Koeman heeft Oranje bij vlagen laten zien tot wat het in staat is, maar heeft het niet voor elkaar gekregen dat de standaard te maken. Dat is het verschil van een topland en een incidentele outsider. Zonde, want Oranje heeft wel het materiaal om systematisch beter te spelen. Koeman mag terugkijken op een imposante carrière, maar de laatste periode als bondscoach zal niet op zijn lijstje van hoogtepunten komen.
Volg Sportnieuws.nl op Google Discover)