Binnen de Noorse sportwereld heerst onrust. Niet door tegenvallende resultaten, maar door de plotselinge dood van een topsporter, die vragen oproept die steeds moeilijker te ontwijken zijn. In de aanloop naar de Olympische Winterspelen komt het debat over controle, verantwoordelijkheid en veiligheid in de topsport daardoor in een stroomversnelling.
De Noorse biatleet Sivert Guttorm Bakken werd vorige maand levenloos aangetroffen in een hotel in Italië, waar hij verbleef tijdens een trainingskamp. Het onderzoek naar zijn overlijden loopt nog en richt zich op meerdere scenario's. Hoewel er vooralsnog geen verband is aangetoond met het gebruik van kunstmatige hoogtetraining, is de impact groot. Niet alleen binnen de biatlonwereld, maar in de volledige Noorse topsport wordt met argusogen gekeken naar wat er achter de schermen gebeurt.
Wie heeft de regie in de topsport?
De discussie draait inmiddels om één vraag: wie heeft de regie in de topsport? Achter de schermen gaat het over toezicht op nieuwe trainingsmethoden, het delen van kennis binnen nationale teams en de vraag wie ingrijpt wanneer sporters in de jacht op marginale winst te ver gaan. Vragen die lang zijn blijven liggen, maar door deze zaak niet langer te ontwijken zijn, zo meldt het Noorse Dagbladet.
Die onzekerheid wordt versterkt door tegenstrijdige signalen vanuit de sport zelf. De Noorse biatlonbond communiceerde wisselend over het gebruik van hoogtemaskers en liet onduidelijkheid bestaan over wie waar verantwoordelijkheid droeg. Juist dat gebrek aan transparantie voedt het wantrouwen, zowel nationaal als internationaal.
'Succes zonder controle is niets waard'
Dat wantrouwen gaat aan het hart van de Noorse sportidentiteit. Noorwegen geldt al jaren als een van de meest succesvolle landen op de Olympische Winterspelen, met een indrukwekkende en constante medailleoogst. Maar net als in de aanloop naar deze Winterspelen geldt ook hier: 'succes zonder controle is niets waard'. In buitenlandse media groeit de aandacht voor de manier waarop prestaties tot stand komen en waar de ethische grenzen liggen.
De roep om externe controle klinkt steeds luider. Zelfregulering lijkt niet langer voldoende in een topsportklimaat waarin wetenschap en technologie een steeds grotere rol spelen, terwijl duidelijke kaders en onafhankelijk toezicht ontbreken. Met de Olympische Winterspelen al over iets meer dan een maand staat de Noorse topsport voor een cruciale keuze: openheid en heldere regels, of vasthouden aan interne verklaringen.
'Sivert was iemand die nooit opgaf'
Tot slot klinkt ook vanuit de persoonlijke omgeving van Bakken het verdriet door. Zijn ex-partner en collega-biatlete Juni Arnekleiv liet zich een week na het overlijden voor het eerst uit. Zij sprak van een 'compleet andere en trieste kerst' en gaf aan het nieuws nog altijd niet te kunnen bevatten.
Toch besloot ze, samen met ploeggenoot Mats Overby, kort daarna alweer in actie te komen. "Sivert was iemand die nooit opgaf en altijd zijn best deed", verklaarde ze. Het Noorse duo pakte bij die wedstrijd in Gelsenkirchen brons, een prestatie die volledig in het teken stond van hun overleden ploeggenoot.
)