Bekerfinale; de strijd om ‘de dennenappel’ wordt dit weekend uitgevochten in de finale om de Eurojackpot KNVB Beker tussen AZ en NEC. En dus is het ook weer de periode van het jaar om te spreken over… de badjas! Sowieso is het deze tijd van het jaar in de sport te doen om jassen. Zo won golfer Rory McIlroy afgelopen week het groene jasje bij The Masters en verdiende ook ‘even’ 4,5 miljoen dollar.
Dat zullen de spelers van NEC of AZ zondag niet bijschrijven op hun rekening, maar toch blijven we niet in Amerika. Wij duiken dit weekend in onze eigen jas: de bekendste badjas van allemaal!
Shirtsponsors ineens buiten beeld
En voor trotse shirtsponsors is de badjas natuurlijk niet altijd een feest. Want juist op hét moment dat ‘jouw team’ een felbegeerde hoofdprijs pakt, zit je met jouw logo verstopt achter het stof van die iconische badjas. Negentig minuten lang vecht je om zichtbaarheid, ben je onderdeel van elk duel, elke sprint en elke herhaling. En precies op het moment dat alles samenkomt, de beker omhoog gaat en alle camera’s erop staan, ben je ineens uit beeld.
Over geld gesproken: waar we het tegenwoordig hebben over miljoenencontracten, leert een duik in de geschiedenis dat Amstel in de jaren negentig naar verluidt zo’n 500.000 euro per jaar betaalde voor de naamgeving van het toernooi. Andere tijden, andere bedragen. Inmiddels gaat het om een veelvoud daarvan. En juist dan is het opvallend dat het meest zichtbare moment van allemaal nog steeds wordt bepaald door… een badjas.
Badjassen in 1912
We beginnen bij het begin. Je zou denken: die badjas, goed bedacht door de mannen en vrouwen van Amstel, jarenlang trouw sponsor. Niets is minder waar. En sterker nog: het is een ‘traditie’ die niet eens begon in het bekertoernooi. Het was coach Kees van Hasselt die in 1912 badjassen verstrekte aan de spelers na de strijd om de ‘Zilveren Bal’, een toernooi in de voorbereiding op het nieuwe seizoen. Simpelweg om afkoeling te voorkomen. En leuk weetje: zelfs de scheidsrechters ontvingen er een. Dit gebruik werd zelfs voortgezet tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Wat je ook niet meteen verwacht: in het begin droeg iedereen een witte badjas en was er dus geen onderscheid tussen winnaars en verliezers. En dan toch terug naar Amstel. Het is de bierbrouwer die de winnaars gaat ‘belonen’ met een rode badjas en ja: er worden links en rechts logo’s toegevoegd. Onder aanvoering van de legendarische sportmarketeer Frank van den Wall Bake wordt de badjas getransformeerd van nuttig naar propositie met commerciële impact.
Jas veranderde van kleur
We hadden dus een witte jas. Dankzij Amstel liepen de winnaars jarenlang in het rood en met de komst van TOTO, je raadt het al, werd de badjas ‘ineens’ groen. Door de jaren heen wordt de badjas ook steeds vaker ingezet als marketingactivatie. Zo kunnen fans een badjas winnen en als je je verveelt: op Marktplaats kun je met een beetje speurwerk zo je eigen badjas scoren. Een heus collectors item!
En wil je dit weekend nog even de goede sier maken als kenner bij je vrienden? Vraag dan eens wie, naast Amstel en TOTO, óók naamgevend sponsor was. Eén jaar was dat namelijk Gatorade. De Gatorade Cup. In 2006 won Ajax die finale, met Klaas-Jan Huntelaar in de hoofdrol tegen PSV.
En ja, je kon er de klok op gelijk zetten. Dit weekend is de badjas voor het eerst blauw geel. Niet geheel toevallig de kleuren van de nieuwe sponsor. Maar nu ook: met vermelding van alle winnaars tot nu toe.
)