&format=webp)
Johan Voskamp werkt als mentale coach met voetballers en mensen uit het bedrijfsleven en weet als geen ander hoe hard dat wereldje kan zijn. Als oud-voetballer kent hij de dynamiek van binnenuit en ziet hij hoe groot het taboe rondom mentale problemen nog altijd is. In gesprek met Sportnieuws.nl legt hij uit waar dat vandaan komt en wat er moet veranderen. “Sporters maken het voor zichzelf soms erg lastig.”
De voetballerij is een apart wereldje. Het kan tegelijkertijd de mooiste en lelijkste plek op aarde zijn. “Er gebeurt simpelweg heel veel”, vertelt Voskamp aan tafel in zijn woning waar hij sinds een paar jaar mentale coach is. “De dynamiek in een kleedkamer en de cultuur die er heerst is bijzonder. Het gaat om presteren en gezien worden. Je leeft als het ware in een soort glazen kooi.”
)
Kritiek op 'luxeproblemen' van voetballers
Maar open zijn over het feit dat dit soms heel veel kan zijn, ho maar. De drempel om je kwetsbaar op te stellen is nog altijd hoog. Recent verscheen de documentaire Echte mannen huilen niet en dat was wekenlang onderwerp van gesprek. Er werd gesproken over de problemen van voetballers en dat ze zich niet zo moeten aanstellen. Het zouden ‘luxeproblemen’ zijn, maar zo simpel ligt dat niet, vertelt Voskamp.
“Het is de best bekeken sport qua amusementswaarde en daar komen gewoon veel dingen bij kijken. Je hebt te maken met contracten, belangen, prestaties en dus de publieke opinie. Alles ligt onder een vergrootglas. Ga daar maar eens op een goede manier mee om. Dat is soms makkelijk omdat je dan in een goede flow zit…”
Maar als dat niet zo is, waar ga je dan heen? Lang niet altijd is er een vast iemand op de club waar je heen kan. Simpelweg omdat de investering voor veel clubs te duur is. “En het probleem is dat spelers zich bij de mensen van de club niet écht kwetsbaar durven op te stellen, omdat er dan het beeld kan ontstaan dat een speler niet sterk genoeg is”, legt Voskamp uit.
)
'Dan ben je al gauw een watje'
Veel spelers kiezen ervoor gewoon een masker op te zetten, omdat dat de veiligste keuze is. Dat komt ook door het klimaat in de voetballerij, vindt Voskamp. “Als je aangeeft dat je het lastig hebt met jezelf, maar je blijft in het wereldje, dan stel je je kwetsbaar op. En dat blijft dan heel de tijd aan je kleven, kijk bijvoorbeeld naar Guus Til. Iedereen heeft het nog over dat ene interview. Als je ook nog eens minder presteert, dan ben je al gauw een watje”, doelt hij op het gesprek na de uitwedstrijd tegen FC Utrecht.
Volgens Voskamp helpt de mening van anderen in de media ook niet mee. “Zeker in bepaalde populistische programma’s wordt dat natuurlijk eventjes met de grond gelijk gemaakt. Je verdient veel geld, hoor je dan. Dat hoort erbij, je moet gewoon niet zwak zijn. Ik denk dat clubs goed ingericht moeten zijn om de veiligheid te creëren dat iemand daarover durft te praten.”
)
Twintig tot dertig jaar geleden kon je als voetballer doen en laten wat je wilde, maar nu komt alles direct online te staan. Hoe je met die druk omgaat, heeft alles te maken met het beleid bij de club. “AZ is veel bezig met een veilig klimaat creëren binnen de club. Daar kan iedereen zichzelf zijn en je ziet dat er dan echt wat moois ontstaat. Spelers die doorkomen ogen heel stabiel. Helaas heerst bij veel clubs nog de waan van de dag”, merkt Voskamp op.
“De druk die de staf en trainers voelen, wordt geprojecteerd op de groep waardoor er een hardere cultuur ontstaat. Dat gebeurt onbewust, want iedereen is gebaat bij goed resultaat. Maar dat is eigenlijk zonde, want je hebt het mooiste beroep van de wereld. En ook de spelers die ik help, help ik ook met name daarmee. Om juist de druk een beetje weg te nemen. Dat kind in hen naar boven te laten komen.” Want dat was volgens Voskamp het beste gevoel om te hebben als voetballer, dat je tijdens een belangrijke wedstrijd alsnog lachend op het veld kan staan en beseft dat dit het mooiste is wat er is.
)
Gucci-tas
Voor veel mensen lijkt het simpel: profvoetballers leven de droom. Maar dat betekent niet dat het altijd goed gaat. Problemen worden al snel weggezet als luxeproblemen, juist omdat er veel geld wordt verdiend. Terwijl druk overal voorkomt. Een loodgieter moet ook presteren om zijn gezin te onderhouden, maar daar wordt zelden over gesproken. Volgens Voskamp is het dan ook te kort door de bocht om die vergelijking te maken. Hij werkt niet alleen met voetballers, maar ook met mensen uit het bedrijfsleven en ziet daar dezelfde patronen terug.
“Ook niet-voetballers lopen tegen dit soort problemen aan. Ze zijn succesvol, hebben het financieel goed voor elkaar, maar merken dat het mentaal niet klopt. Ze verliezen plezier, ervaren stress of zelfs paniekaanvallen. Dat zie je in de topsport ook”, legt Voskamp uit. Volgens hem geldt voor iedereen hetzelfde: problemen mogen er zijn en je moet erover kunnen praten.
“Je kunt je altijd vergelijken met iemand die het slechter heeft, maar dat helpt niet. Als iemand zich slecht voelt, moet je dat serieus nemen. Die druk, eenzaamheid en gedachten kunnen heel heftig zijn. Dan kun je nog een Gucci-tas kopen of een mooiere auto, maar dat lost uiteindelijk het probleem niet op.”
)
)
)
)
)