Serdar Gözübüyük fluit de Klassieker tussen Ajax en Feyenoord. Het is dé ambitie voor elke Nederlandse arbiter, maar tegelijkertijd ook een immense uitdaging. Oud-topscheidsrechters Dick Jol en Mario van der Ende blikken terug op hun ervaringen met De Klassieker. "Feyenoord–Ajax in De Kuip is veruit de moeilijkste wedstrijd om te leiden", zegt Jol tegen Sportnieuws.nl.
Hoe is het fluiten van De Klassieker?
Dick Jol floot tussen 1995 en 2004 negen edities van Ajax tegen Feyenoord, daarmee is hij recordhouder: "Dat zijn de mooiste wedstrijden, maar je hebt wel verschillende Klassiekers. Je hebt Ajax-Feyenoord en Feyenoord-Ajax. Nou, de wedstrijd in De Kuip is veruit de moeilijkste wedstrijd om te leiden, want daar zitten de fans ontzettend dicht op het veld en er heerst altijd een speciale druk. Dat zie je ook aan de spelers. Het is de lastigste, maar ook de mooiste om te fluiten."
Mario van der Ende stond tussen 1992 en 1999 vijf keer aan het roer bij het affiche: "Ik vond PSV-Ajax in die tijd soms belangrijker, daar ging het om kampioenschappen. Dat was een absolute topwedstrijd. Ajax was de wereldtop en PSV deed er niet voor onder. De Klassieker was meer strijd en animositeit. Het was altijd een beladen duel, vooral in De Kuip. Dat gaf altijd wat meer emotie. Als je het trapje op kwam, voelde je het stadion schudden. In de ArenA hoorde je muziek, zonder trillend gevoel. Indrukwekkend, maar De Kuip had wat meer gevoel en de fans zaten dichterbij."
Hoe moet je de Klassieker leiden?
Jol: "Er is geen handleiding om een Klassieker in goede banen te leiden, maar je moet ‘m wel gewoon aanpakken zoals alle andere wedstrijden. Je moet zo snel mogelijk laten weten wat je grenzen zijn. Je moet je als scheidsrechter laten zien, want het zijn stevige duels. Je kunt niet verslappen. Nooit niet, maar al helemaal niet in dit soort wedstrijden."
Van der Ende: "Als je Winston Bogarde tegen Ruud van Nistelrooij of Luc Nilis had, dan ging het ook om strijd. Of André Ooijer trok ook nooit z'n benen terug, maar het is wel zo dat je bij de Klassieker de spanning onder controle moet houden. Als je het stadion inloopt en de spanning voelt, moet je als arbiter een hogere staat van paraatheid en alertheid over je heen krijgen. Je weet dat alle ogen op je gericht zijn, daar moet je klaar voor zijn. Je moet extra je mannetje staan."
Wat is je mooiste herinnering?
Jol: "De herinnering van Dirk Kuijt en Rafael van der Vaart is mij altijd bijgebleven." In die wedstrijd keek Feyenoord tegen een 1-0 achterstand aan door een doelpunt van Zlatan Ibrahimovic. Een minuut voor tijd maakte Kuijt de gelijkmaker, maar juist zijn doodschop tegen Rafael van der Vaart bleef bij de meeste mensen hangen.
"Kuijt gaf Van der Vaart een flinke gooi, daarna was het andersom. Ik kon volgens de regels maar één ding doen: rood trekken, maar dan sloop je de wedstrijd. Ik gaf ze allebei geel en dóór, maar dat komt ook omdat ik hun verhaal ken. Kuijt en Van der Vaart sliepen bij Oranje op één kamer, dus ik kwam er wel mee weg."
Van der Ende: "Wat ik nog wel kan herinneren, is wat je nog steeds regelmatig voorbij ziet komen: de hooghoudende Richard Witschge. Ik weet nog goed dat ik Ulrich van Gobbel van Feyenoord met alle macht toeriep om niks te doen. Hij stond al klaar om Witschge de tweede ring in te schoppen, dat voelde natuurlijk als een vernedering. Het waren altijd wel wedstrijden op het scherpst van de snede."
De slechtste herinnering aan de Klassieker?
Jol: "De herinnering die mij het meest bijstaat is de wedstrijd met het bekende Machlasje in 2002. Feyenoord stond in Amsterdam met 1-0 voor, toen Zoetebier en Machlas tegelijk voor de bal gingen. Machlas viel en ik was ervan overtuigd dat Zoetebier hem aantikte. Dus ik gaf een strafschop. Toen ik na afloop naar de catacomben liep, stond journalist Tom Egbers hoofdschuddend langs de lijn."
"Toen wist ik wel: shit, Machlas maakte een schwalbe. Dat was het enige moment dat ik graag een VAR had gehad. Vier weken later stond ik weer met Machlas in de tunnel. Toen zei hij: sorry voor de vorige keer. Ik zei: nee, vriend. Je hebt mij professioneel gefopt. Daar had ik twee Klassiekers later nog steeds last van, daar komen spelers altijd op terug."
Van der Ende: "Mijn slechtste herinnering is de Ajax-Feyenoord in 1999 (2-2, red.). Je had nog geen doellijntechnologie of een VAR. Ik twijfelde of een bal wel of niet over de lijn was. Het was geen beslissend moment, maar wel een goal die de wedstrijd op de kop had kunnen zetten. Uiteindelijk gaf ik 'm niet."
"In die tijd had je nog een tv-programma met Hans Kraaij Sr. met een rubriek IJzeren Rinus. Daar gingen ze beelden terugkijken met een soort VAR-systeem. Het oordeel bleek net in het voordeel van mij als arbiter, want het was echt millimeterwerk. Maar die situatie heeft toch nog wel lang aan mij gekleefd, want zelfs nu kom ik er nog op terug."
Moet de KNVB een buitenlandse arbiter op de Klassieker zetten?
Jol: "Ik vind dat ieder land zijn eigen klassiekers door zijn eigen scheidsrechter moet laten fluiten. Een Nederlandse scheidsrechter bij Bayern München tegen Dortmund of bij Liverpool tegen Everton, dat moet je niet doen. Dan heb je eindelijk een klapper in je eigen competitie en dan laat je een buitenlandse arbiter overvliegen… Dat is gewoon een nederlaag voor het korps."
"Ik heb weleens CSKA Sofia-Levski Sofia gefloten, maar dat was omdat de Bulgaarse bond de belangen dusdanig vond dat het bedreigend werd voor een scheidsrechter. Dat moest helemaal geheim gehouden worden. Nou, ik kwam op het vliegveld in Sofia en toen stonden er ineens 150 mensen van media. Zó geheim was het, haha."
Van der Ende: "Ik heb dat ook wel een keer of vijftien moeten doen. De leukste was in Bulgarije. Toen floot ik de bekerfinale tussen CSKA Sofia en Levski Sofia. Ik zal nooit vergeten dat ik het veld ging inspecteren en toen liepen er 35 van die honden op de tribune voor verdachte pakketjes. Toen dacht ik: misschien moeten we dat in Nederland ook maar meer gaan doen."
"In Nederland heb ik er, toen ik bij de KNVB werkte, ook voor geopteerd om vaker buitenlandse scheidsrechters hierheen te halen. We hebben even de Belgische uitwisseling gehad en ik meen me te herinneren dat er ook een keer een Klassieker is gefloten door een Belg. Maar dat was dan weer niet de absolute Europese top. Als je besluit om scheidsrechters binnen te halen uit het buitenland, dan moet het wel de beste zijn."
Check hier het laatste nieuws over de VriendenLoterij Eredivisie, bekijk ook het aankomende programma, de stand en de eerdere uitslagen en via onze speciale clubpagina's ben je altijd snel op de hoogte van de ontwikkelingen bij jouw favoriete club.
,fit(480:))