Ja, we maken ons op voor een spannende ronde in de Eredivisie. Alles ligt nog open. Champions League plekken, degradatie, Ajax tegen PSV, genoeg om naar uit te kijken. Maar de belangrijkste uitslag volgt maandag. Maar dan zijn de schijnwerpers wél gericht op een rechter.
'Paspoortgate'. NAC tegen Go Ahead Eagles. Moet die wedstrijd over? En belangrijker: wat zet je hiermee open? Ik ben geen jurist. Ik heb alle seizoenen van Suits gezien, maar ook dat gaat me hier niet helpen vrees ik.
Schaadt dit het verdienvermogen van ons voetbal?
Interessanter is wat hier gebeurt als je er met een sportmarketingbril naar kijkt. Clubs die elkaar niet alleen op het veld bestrijden, maar juist nu ook daarbuiten. In de fase van het seizoen waarin het bereik het grootst is en elk moment telt. Niet ideaal, en dat is nogal een understatement. Want uiteindelijk verliest de competitie hier net zo hard als de club die ongelijk krijgt.
En dat is gek. Want hoe spannender de competitie, hoe groter de kans om juist samen waarde te creëren. Meer aandacht, meer kijkers, meer commerciële kansen. Nou moet je deze dagen lang niet voor alles in Amerika zijn, maar laten we daar eerst een kijkje nemen.
Van Beckham tot Messi
In de Major League Soccer doen ze het fundamenteel anders. Daar is de competitie geen optelsom van clubs, maar één geheel. Dat zag je bijvoorbeeld bij de komst van David Beckham, met een regel die ruimte gaf om buiten het plafond in sterren te investeren. En er was niet voor iedereen een Beckham 'besteld'.
Met Lionel Messi is dat model alleen maar groter geworden. Dit was geen deal van één club, maar van een hele league met partners eromheen, zoals Apple en Adidas. En zeker – het opzoeken waard! – het verdienmodel voor de league in relatie tot de mediarechten bij Apple heeft alle clubs geen windeieren gelegd.
En wij? Moeten clubs zich dan samen inspannen om Nathan Aké deze zomer naar PSV te halen? Stefan de Vrij gezamenlijk richting Feyenoord duwen? Of trekken we als Eredivisie samen de portemonnee zodat Pep Guardiola volgend jaar Ajax coacht?
Spelers veilen?
Dat andere landen óók naar Amerika kijken, dat zien we in India. En dan gaat het om hockey. In de Hockey India League werken ze met een systeem dat duidelijk is afgeleid van de Amerikaanse draft, maar het daar nét anders invullen. Geen vaste volgorde, maar een veilingmodel, waar jaarlijks veel van onze TeamNL-toppers onder de hamer gaan. Clubs bieden op spelers, kunnen elkaar overbieden en binnen een paar minuten is het beslist. Verkocht!
Europa?
En ook dichter bij huis zie je dit terug. In de EuroLeague Basketball zijn clubs niet alleen deelnemer, maar ook mede-eigenaar van de competitie. Geen volledig open systeem, maar een model met lange termijn-licenties en gezamenlijke controle over het product. Ze bepalen samen hoe de competitie eruitziet, hoe de inkomsten worden verdeeld en hoe het geheel wordt vermarkt. Niet voor niets na de NBA de sterkste competitie ter wereld.
De schuld van het degradatiespook
Degraderen is niet alleen sportief een sof, het is ook gewoon een financiële tik van formaat. Alleen al aan tv-gelden lever je al snel een paar miljoen per jaar in. In de Eredivisie zit je grofweg rond de 3 tot 4 miljoen, een niveau lager deel je met z’n allen een fractie daarvan. Er zijn wel zogeheten parachute payments, maar die zijn beperkt en lopen snel af. Een paar ton in het eerste jaar, daarna nog minder. Dat dicht het gat bij lange na niet. Tel daar minder sponsors, lagere ticketinkomsten en minder zichtbaarheid bij op en je snapt waarom de druk zo hoog oploopt.
Maar wat als degradatie geen optie was? We zien het bij de National Football League, de Major League Soccer, de EuroLeague Basketball en wat te denken van de Formula One. Als Haas F1 Team drie keer het grind in rijdt, is er geen stress over volgend jaar.
En kijk je naar het wielrennen, dan zie je de andere kant. Daar is degradatie er sinds kort wel, onder de noemer dat het spannender wordt. Maar wat je ook ziet: teams die naar verre oorden trekken om punten te sprokkelen, ver buiten de spotlights. Degradatie dus als prikkel, maar niet per se voor betere sport.
Presidentiële inmenging?
En als je denkt: gekker dan NAC kan het niet. In het wielrennen bemoeit de Franse president Emmanuel Macron zich inmiddels met het verlengen van het contract van supertalent Paul Seixas. Dan zit je dus niet meer op clubniveau, maar op het politieke wereldtoneel. In dat perspectief: misschien goed dat Rob Jetten zich voor maandag ook nog ‘even’ bemoeit?
)